Een sociaal en solidair, duurzaam en open Tynaarlo, met dit motto zijn we in 2006 de gemeenteraadsverkiezingen ingegaan en met succes. Veel kiezers hebben ons gesteund waardoor we kunnen terugkijken op een succesvolle raadsperiode. Met drie raadsleden en een wethouder hebben we veel kunnen bereiken. In het collegeprogramma en in het gevoerde beleid van de afgelopen vier jaar was de inbreng van GroenLinks duidelijk herkenbaar. De komende raadsperiode staan we voor grote uitdagingen: de klimaatcrisis, de economische crisis en aanzienlijke kortingen op de Rijksbijdrage aan de gemeentes. Ons motto is niet veranderd. Ook onder veranderde omstandigheden blijven we staan voor onze idealen. In dit programma leest u waarom GroenLinks juist nu uw stem verdient.

Waarom GroenLinks?

Omdat wij kiezen voor een sociale, duurzame en open samenleving. Daarin blijven we consequent, in tijden van economische welvaart, maar ook als het wat minder gaat. Op wereldschaal en op lokaal niveau. We willen dat alle investeringen die een gemeente doet een duurzaam karakter hebben waarbij de aarde niet wordt uitgeput en mensen niet worden uitgebuit. Dat betekent dat we ook wel eens de minder goedkope oplossing kiezen, als dat op de langere termijn de beste keuze is.

In een solidaire samenleving worden welvaart en middelen gedeeld en levert ieder een bijdrage naar zijn eigen mogelijkheden. Wij willen dat iedereen kan meedoen, dat zoveel mogelijk mensen zinvol aan de slag komen en daarmee in hun eigen inkomen voorzien. Wij weten ook dat niet iedereen een plaats kan vinden op de arbeidsmarkt of tot werken in staat is. Mensen die dat niet kunnen, krijgen extra steun om hun leven zelf vorm te geven en betrokken te blijven bij de maatschappij. Bijvoorbeeld door betaalde zorg, scholing of gesubsidieerd werk. We staan voor een solidair en ruimhartig minimabeleid.

Een duurzame samenleving gaat zorgvuldig om met landschap en milieu, pleegt geen roofbouw op de bestaande bronnen en laat een schone erfenis na voor toekomstige generaties. We willen een omgeving met meer natuur, groen in de wijken, een schoner milieu en een zorgvuldige benutting van de ruimte. Daarbij kiezen we voor voorrang voor openbaar vervoer, fietsers en voetgangers, voor milieuvriendelijke bedrijvigheid en bouwen binnen de bebouwde kom of aansluitend aan de bestaande bebouwing, op plaatsen waar een goede verkeersontsluiting verzekerd is.

In een open samenleving is plaats voor iedereen: wit, zwart, hetero, homo, man, vrouw, kind, oud en jong. Burgers hebben zeggenschap over en verantwoordelijkheid voor hun eigen leefomgeving en worden nauw betrokken bij te nemen besluiten in de gemeente. Dat betekent openheid in het politieke debat en in het bestuur van de gemeente. Dit verhoogt de kans op goede oplossingen voor bestaande problemen en vergroot het draagvlak voor de uiteindelijke uitkomst van het beslissingsproces.

In de afgelopen paar jaar is de wereld sterk veranderd. Het doorgeschoten marktdenken heeft ons in een diepe economische crisis gestort, waarvan het einde nog niet in zicht is. De gevolgen zijn duidelijk voelbaar: verlies van banen en een enorme schuldenlast. GroenLinks gelooft niet in oplossingen als bezuinigen op sociale zekerheid of bezuinigen op duurzaamheid. Wij kiezen juist nu voor een sterk sociaal en groen investeringsbeleid waarbij de overheid het voortouw neemt. Een 'New Green Deal', waarmee we zowel de economische crisis als de klimaatcrisis aanpakken: werk scheppen door te investeren in duurzaamheid. Daarnaast willen we meer regulering van de economie, opdat er een beter evenwicht ontstaat tussen het persoonlijke en het collectieve belang. Voor Tynaarlo hebben we ambitieuze plannen om werk te maken van 'groen', bijvoorbeeld door van Tynaarlo een energieneutrale gemeente te maken.

De komende raadsperiode staat in het teken van bezuinigingen door de Rijksoverheid. Wanneer er moeilijke keuzes moeten worden gemaakt, geven wij voorrang aan solidariteit en duurzaamheid. Als dat nodig is, sluiten we verhoging van de Onroerende Zaakbelasting (ozb) niet uit. Op deze wijze kunnen we de kwaliteit van het leven in Tynaarlo op peil houden.

Politieke leidraad

Bij al onze politieke keuzes zullen we ons afvragen of ze bijdragen aan:

• een duurzame samenleving die respectvol omgaat met natuurlijke hulpbronnen, milieu en landschap;
• een sociale en solidaire samenleving die niemand buitensluit en die ook over de eigen grenzen heenkijkt;
• een open bestuur, betrokken burgers en een democratische besluitvorming.

Dit was en blijft ons toetsingskader en hierop mogen we worden afgerekend.

Een sociaal en solidair Tynaarlo

Meedoen mogelijk maken

GroenLinks vindt betaald werk belangrijk. Het biedt economische zelfstandigheid, ontplooiing van talenten, sociaal contact en zelfvertrouwen. De taak van de gemeente voor mensen zonder betaalde arbeid is beperkt tot mensen in de bijstand. Meedoen staat voorop, we willen niet dat iemand buiten de maatschappij komt te staan. De afgelopen raadsperiode hebben we ons daarvoor ons ingezet. Die lijn willen we de volgende raadsperiode doorzetten, door:

• maatwerk bij arbeidsbemiddeling of scholing;
• zorgen dat jongeren direct aan de slag kunnen met werk of een opleidingstraject;
• bedingen dat bij gemeentelijke aanbestedingen bij bedrijven en instanties (bijvoorbeeld thuiszorg) 5% van de formatie uit werkervaringsplaatsen bestaat;
• zelf het voorbeeld geven door meer werkervaringplaatsen aan te bieden bij het gemeentelijk bedrijf;
• advies en ondersteuning geven aan mensen die vanuit de bijstand een eigen bedrijf willen starten.

Niet altijd zullen er voldoende banen beschikbaar zijn, zeker niet in de komende paar jaar. Ook is niet iedereen in staat om betaald werk te verrichten. GroenLinks kiest hier voor een stevig sociaal beleid, zowel bij het begeleiden naar werk als bij het aanbieden van zinvolle alternatieven. Tynaarlo voert een ruimhartig en solidair minimabeleid onder meer via de Bijzondere Bijstand. In de afgelopen periode hebben we daaraan mede vormgegeven. Voorbeelden hiervan zijn de inzet om de sociale werkplaats zijn oorspronkelijke functie te laten behouden, actieve informatie over vrijstelling van lasten, extra toeslagen of andere regelingen. Ook zijn er 'meedoenpremies' waarmee bijvoorbeeld sportverenigingen, zwembad of bibliotheek betaald kunnen worden. Dit geldt voor alle mensen die moeten rondkomen van 120% of minder van het bijstandsinkomen. Dit beleid willen we voor de toekomst handhaven en versterken, ook als de financiële ruimte van de gemeente kleiner wordt. We moeten voorkomen dat mensen in de schulden komen. Daarom willen we:

• een jaarlijkse preventiecampagne;
• een bindend budgetadvies bij elk schuldhulpverleningstraject.

Vrijwilligers

Vrijwilligers vormen de smeerolie van de samenleving. Ook is het een mogelijkheid van maatschappelijke participatie voor mensen die (tijdelijk) geen betaalde arbeid hebben. Voor mensen die ver van de arbeidsmarkt staan, kan het de aanzet betekenen tot betaald werk. GroenLinks is voorstander van een helder vrijwilligersbeleid. Vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties verdienen steun, bijvoorbeeld door het verlenen van faciliteiten, adviezen van professionals, cursussen of onkostenvergoedingen. De belastingvrije vrijwilligersvergoeding moet optimaal worden benut.

Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO)

Algemene voorzieningen moeten gemakkelijk bereikbaar zijn en blijven, zodat het voor iedereen mogelijk is om met zijn mogelijkheden en beperkingen mee te doen aan de samenleving. Persoonlijke keuzevrijheid vinden wij belangrijk, ook voor mensen die aangewezen zijn op zorg.

De Wet Maatschappelijke Ondersteuning bestaat nu drie jaar. Ondersteuning bij wonen, welzijn en zorg is vrijwel volledig in handen van de gemeente. Door het huidige college zijn goede stappen gezet om invulling te geven aan overgang van deze taken naar de gemeente. Er is één loket ‘Wonen, Welzijn, Zorg'. Wij staan achter de doelstellingen die aangegeven zijn in de beleidsnotitie ‘Kansrijk leven’. Een onderzoek onder de gebruikers laat zien dat de inwoners van Tynaarlo zeer tevreden zijn over de geboden zorg in het kader van de WMO. Die kwaliteit willen we behouden, ook in perioden dat het de gemeente financieel minder voor de wind gaat.

Wonen en leefbaarheid

Leefbaarheid

De gemeente Tynaarlo bestaat uit 18 verschillende kernen: 3 grote en 15 kleinere dorpen. Het dorp of de wijk is de plek waar mensen met elkaar samenleven. Contacten tussen de bewoners zijn belangrijk voor de leefbaarheid en veiligheid. Mensen moeten elkaar kunnen ontmoeten, elkaar kennen, invloed op hun omgeving kunnen uitoefenen en verantwoordelijkheid kunnen nemen. De inrichting van de ruimte moet daartoe uitnodigen. Ruimte en veiligheid voor voetgangers en fietsers moeten het uitgangspunt zijn en niet het gemotoriseerd verkeer. In het bijzonder moet rekening gehouden worden met mensen die kwetsbaar zijn in het verkeer (kinderen, ouderen, gehandicapten) opdat zij zich veilig kunnen bewegen in de openbare ruimte.

Om de sociale cohesie te versterken moet de gemeente blijven investeren in algemene voorzieningen, ontmoetingsplekken en ontplooiingsmogelijkheden. De nieuwe Multifunctionele Accommodaties in de verschillende kernen kunnen hierin een belangrijke rol spelen (zie ook bij onderwijs). Als concrete maatregelen stellen we voor dat:

• er voor de leeftijdscategorie 12 tot 18 jaar meer speel- en ontmoetingsplekken komen;
• er natuurspeelplaatsen komen met klimbomen, waterstroompjes, modder, natuurlijke zandbakken en bospaadjes voor crossfietsen;
• alle scholen die dat nog niet hebben een verkeersveiligheidslabel behalen.

Wonen, een huis voor iedereen

Wonen is een basisbehoefte. Daarom moeten er voor alle inwoners kwalitatief goede en betaalbare woningen beschikbaar zijn. Om de leefbaarheid te garanderen moeten er ook voldoende voorzieningen (winkels, scholen) in het dorp blijven. Dat kan alleen met een evenwichtige bevolkingsopbouw. Daarvoor is een aantrekkelijk en gevarieerd woningaanbod nodig. Om de sociale cohesie te bevorderen is het belangrijk dat woningen voor verschillende inkomens- en leeftijdscategorieën door elkaar staan. Daarom willen we dat:

• de verdeling 1/3 sociale huur- en koopwoningen, 1/3 middensegment huur- en koopwoningen, 1/3 dure woningen in de nieuwbouwplannen voor Groote Veen en Nieuwe Stukken en toekomstige plannen wordt gehandhaafd;
• alle nieuwbouwwoningen levensloopbestendig en duurzaam worden gebouwd;
• tegemoetgekomen wordt aan de toenemende behoefte om ouders te huisvesten in of aangrenzend aan de woning van hun kinderen, door aanpassingen van bestemmingsplannen.

Tynaarlo, een goede plaats om op te groeien

Jeugdbeleid

Tynaarlo moet een goede plek zijn om op te groeien. Een goede sfeer thuis, voldoende speel- en sportruimte in de buurt, mogelijkheden om mee te doen in allerlei verenigingen en goed onderwijs. Kinderopvang, peuterspeelzalen, onderwijs, zorg en vrijetijdsvoorzieningen moeten tegemoetkomen aan de basisbehoeften van kinderen en hun ouders/opvoeders en goed op elkaar aansluiten.

Iedere ouder zit wel eens met vragen over opgroeien en opvoeding. Hulp vragen en hulp krijgen moet voor opvoeders vanzelfsprekend zijn. Ze moeten voor informatie, voorlichting en hulp dichtbij huis terecht kunnen. Een Centrum voor Jeugd en Gezin (van 0 tot 19 jaar), kan hier aan bijdragen, mits het net zo herkenbaar en gemakkelijk toegankelijk wordt als het consultatiebureau nu. We moeten er echter voor waken dat de overheid te bevoogdend wordt; er zijn nu eenmaal geen algemene regels te geven voor opvoeden en bovendien zal dat drempelverhogend werken. Een vraag stellen moet dan ook niet meteen betekenen dat er van alles geregistreerd wordt of dat je het stempel van een probleemgezin krijgt.

Omdat ouders ervaringsdeskundigen zijn, kunnen ze heel goed met collega-ouders hun ervaringen uitwisselen over opvoedingskwesties. Op deze manier kunnen ouders op een gelijkwaardige wijze vragen stellen, hun twijfels uiten en oplossingen aandragen. Het Centrum voor Jeugd en Gezin kan dit stimuleren.

Jongeren weten zelf het best wat er leeft onder jongeren. Daarom moet de gemeente meer van hun deskundigheid gebruikmaken, hen uitdagen zich in te zetten voor de samenleving, voor hun eigen buurt of andere projecten waar jongeren zelf baat bij hebben. Concreet:

• GroenLinks wil dat er nu eens echt werk gemaakt wordt van een jeugdraad, net zoals er een ouderenraad is, die de gemeente adviseert op relevante gebieden.

Jongeren hebben behoefte aan plekken waar ze elkaar ongehinderd kunnen ontmoeten. Doorgaans zijn deze plekken 'op straat'. Wij beschouwen dit gedrag als een normaal verschijnsel; de publieke ruimte is er immers voor iedereen. Soms gaat het hanggedrag echter gepaard met overlast voor de omgeving. Dan is ingrijpen nodig om de leefbaarheid in de wijk of het dorp te garanderen. Uiteraard blijven ook de ouders verantwoordelijk voor het gedrag van hun kinderen.

Onderwijs

Goed onderwijs legt het fundament voor onze toekomst. Kwalitatief hoogwaardige kinderopvang en peuterspeelzalen moeten kinderen een goede start geven. Daarom is het belangrijk dat de school alle kinderen stimuleert om zich optimaal te ontwikkelen. Het onderwijs biedt tevens mogelijkheden voor natuur- en milieueducatie, voorlichting over gezonde leefstijlen en een kennismaking met kunst en cultuur.

GroenLinks is blij met de Multifunctionele Accommodatiecentra (MFA's) die de komende jaren in de gemeente Tynaarlo gepland zijn. Een MFA biedt meer dan onderwijs en voor- en naschoolse opvang. Huiswerkbegeleiding, muziekonderwijs of sportieve en kunstzinnige activiteiten kunnen bij het aanbod horen. Ook komt er in elke MFA een digitale toegang tot bibliotheekvoorzieningen.

Om de samenhang in het dorp of de wijk te bevorderen wil GroenLinks deze MFA's zo breed mogelijk inzetten en zo optimaal mogelijk benutten. 's Avonds en in weekend kunnen er sportactiviteiten, buurtactiviteiten of cursussen voor volwassenen worden georganiseerd. De MFA's moeten een laagdrempelige ontmoetingsplaats worden voor alle inwoners.

Sport: Tynaarlo in beweging

Sporten is leuk en biedt ontspanning voor jong en oud. Sporten heeft nog meer voordelen. Het bevordert sociale contacten, zeker als je vrijwilliger in een vereniging bent. Sport is gezond en helpt tegen overgewicht. GroenLinks wil een sportieve levensstijl bevorderen door iedereen de mogelijkheid te geven om te gaan sporten. Onze voorkeur gaat daarom uit naar laagdrempelige sportmogelijkheden. De gemeente kan daar in samenwerking met de sportverenigingen een belangrijke bijdrage aan leveren. De gemeente blijft sportverenigingen ondersteunen met materialen en voorzieningen zoals nieuwe voetbalvelden of kleedruimtes en biedt ondersteuning aan besturen en andere vrijwilligers.

• Omdat het een laagdrempelige sportvoorziening is voor veel inwoners, moet er in elk van de drie grote kernen een zwembad blijven.

Kunst en cultuur verrijken het leven

Tynaarlo beschikt over een rijk cultuuraanbod waarbij veel inwoners actief of passief zijn betrokken. Er zijn historisch gegroeide cultuuruitingen (Bloemencorso, toneelverenigingen en fanfares, historische verenigingen) en nieuwe initiatieven (concerten, musea, atelierroute). Deze diversiteit van het cultureel aanbod moet door de gemeente worden gestimuleerd en ondersteund. Kunst en cultuur kunnen een belangrijke verrijking van het leven zijn. GroenLinks Tynaarlo vindt dat ieder kind recht heeft op een kennismaking met kunst en cultuur. Concreet:

• kunst en cultuur, waaronder muziekonderwijs, moeten onderdeel uitmaken van de basiseducatie en niet alleen worden uitbesteed aan externe organisaties;
• op de basisscholen is een 'Kunstmenu', geïntroduceerd waarin leerlingen kennismaken met verschillende kunstsoorten. Niet alle soorten kunst komen voldoende aan bod. GroenLinks wil daarom dat het Kunstmenu wordt verbreed tot een totaal Cultuurmenu.

Solidariteit en gastvrijheid

Voor GroenLinks houdt solidariteit niet op bij de gemeentegrens. Naar aanleiding van een vraag van de GroenLinksfractie is Tynaarlo in 2008 een Millenniumgemeente geworden. Als Millenniumgemeente steunen we burgerinitiatieven op het gebied van ontwikkelingssamenwerking en bieden we zelf ook directe hulp door de aanleg van sanitaire voorzieningen op Oost-Timor.

Een ander onderdeel van solidariteit is duurzaam inkopen: in 2010 moet er bij alle inkopen van gemeente een afweging zijn gemaakt over de maatschappelijke- en milieuaspecten van de aankoop. In de nieuwe raadsperiode wil GroenLinks dat we nog een stapje verder gaan en net zoals onze grote buur Groningen, zou Tynaarlo een Fairtradegemeente moeten worden. Concreet:

• GroenLinks zal er scherp op letten dat de inkopen van de gemeente zo solidair en duurzaam mogelijk zijn;
• er komt een uitwisseling met de gemeente Groningen om te leren over de Fairtradegemeente.

Onze solidariteit strekt zich ook uit tot vluchtelingen in onze gemeente. De gemeente heeft hierin een gastvrij beleid gevoerd. Alle 'pardonners' in onze gemeente hebben huisvesting gekregen. Ook uit andere gemeentes hebben we voormalige vluchtelingen kunnen huisvesten. Door het sluiten van het asielzoekerscentrum vier jaar geleden heeft Tynaarlo minder met vluchtelingen te maken gekregen. Mocht dat in de toekomst weer nodig zijn, dan zal in Tynaarlo gastvrijheid wederom voorop moeten staan.

Dierenwelzijn

In Tynaarlo bevinden zich tal van dieren. Voor GroenLinks hebben al deze dieren waarde en moeten ze met respect behandeld worden. Dieren zijn kwetsbaar en hun welzijn en veiligheid moet daarom geborgd zijn in concreet beleid. In Tynaarlo is er op veel beleidsgebieden een gebrek aan aan aandacht voor het dierenwelzijn. GroenLinks Tynaarlo wil daarom dat de gemeente hiervoor concreet beleid ontwikkelt:.

• bij alle evenementen (markten, circussen) waar dieren bij betrokken zijn, wordt gecontroleerd of het welzijn van de dieren gewaarborgd is;
• bij ruimtelijke ontwikkelingen of andere gemeentelijke werkzaamheden, zoals bij groenonderhoud, moet worden voorkomen dat er nadelige gevolgen zijn voor de in het wild levende dieren;
• de gemeente moet door de aanleg van een diervriendelijke groenstructuur de aanwezigheid van in het wild levende dieren veilig stellen en bevorderen;
• de gemeente moet alternatieve veehouderij stimuleren door zelf het goede voorbeeld te geven en in de kantines alleen scharrel- en/of biologische producten te gebruiken en te zorgen voor de aanwezigheid van vegetarische alternatieven (hiermee helpt de gemeente ook de CO2-uitstoot te verminderen).

Een duurzaam Tynaarlo

Klimaatverandering en uitputting van natuurlijke hulpbronnen zijn problemen op wereldschaal waar we ook in Tynaarlo mee te maken hebben. Mondiale afspraken over de aanpak zijn nodig, maar veel oplossingen liggen dicht bij huis. In Tynaarlo weten we dat. Er is al veel bereikt: we hebben een energiezuinig gemeentehuis, nieuwe wijken en gemeentelijke gebouwen worden energiezuinig gebouwd en de straatverlichting wordt stapsgewijs aangepast. Tynaarlo doet ook mee aan het 100.000-woningenplan waarbij nieuwe en bestaande woningen energiezuiniger worden gemaakt. Milieuaspecten worden meegewogen bij alle inkopen die de gemeente doet. GroenLinks wil op deze weg doorgaan en bouwen aan een groene economie die niet alleen onszelf in staat stelt een goed leven te leiden, maar ook de mensen in armere landen en onze kleinkinderen daartoe de kans geeft. Denk mondiaal, handel lokaal!

Klimaat en energiebeleid dat het verschil maakt: Tynaarlo energieneutraal

We willen dat Tynaarlo in 2025 energieneutraal is. Dat betekent dat we in 2025 zelf net zo veel duurzame energie opwekken als er door alle gemeentelijke gebouwen en alle huishoudens wordt verbruikt. De eerste inzet is energiebesparen, want wat je niet verbruikt hoef je ook niet op te wekken.

Besparen

In de bestaande bouw valt het meeste te besparen, daarom willen we:

• afspraken met woningbouwverenigingen over verbetering van de bestaande huurwoningen met twee energielabels (bijvoorbeeld van D naar B) door verbeterde isolatie, energiezuinige apparatuur voor verwarming en warm water en waar mogelijk installeren van warmtepompboilers;
• een nieuwe informatiecampagne over de economische voordelen van energiebesparende maatregelen in particuliere woningen en bedrijfsgebouwen, over subsidieregelingen en terugverdientermijnen, met advies op maat (gratis of tegen een geringe vergoeding);
• een gemeentelijk energie-informatieloket waar inwoners terechtkunnen met vragen over energiebesparing;
• afspraken met supermarkten over de toepassing van (de wettelijk verplichte) energiebesparende maatregelen, die zich in 2 tot 5 jaar terugverdienen.

Verder:

• optimale duurzaamheid handhaven bij nieuwe Multifunctionele Accommodaties;
• doorgaan met energiezuinige nieuwbouw;
• duurzaamheidseisen voor nieuwe bedrijfsvestigingen;
• slimme en energiezuinige straatverlichting met toepassing van LED-verlichting waar dat mogelijk is; stimuleren van gebruik van LED- lampen voor etalage - en kerstverlichting.

Toezicht op de uitvoering

Bij energiebesparende maatregelen in de bouw wordt het beoogde milieurendement vaak niet gehaald door slordigheid bij de uitvoering of onjuiste toepassing van de voorschriften. Consequente controle op de uitvoering levert alleen al een behoorlijke besparing op. Dit geldt zowel voor nieuwbouw als aanpassing van bestaande bouw. Wij willen dat de gemeente bij haar controlerende taken in de bouw er goed op let dat milieuvoorschriften daadwerkelijk worden nageleefd.

Lokaal produceren van energie

Behalve energie besparen willen we in Tynaarlo ook duurzame energie gaan produceren. Windenergie lijkt voor de eerstkomende jaren de meest efficiënte en goedkope oplossing om lokaal energie te produceren. Met acht 'normale' of drie 'superwindmolens' kun je de hele gemeente van elektrische stroom voorzien, gerekend naar het huidige gebruik. Zo'n investering verdient zich in 10 tot 15 jaar terug. Grootschalige toepassing van zonne-energie zonder Rijks- of Europese subsidie is vooralsnog minder kosteneffectief, evenals warmtepompen voor verwarming in particuliere huizen. Grootschalige toepassing van biomassa heeft weer andere nadelen. We zetten dus in op windenergie, maar houden andere ontwikkelingen nauwkeurig in de gaten.

Onze plannen willen we samen met naburige gemeentes ontwikkelen en vanzelfsprekend in overleg met de inwoners van de gemeente. Het liefst houden we de energievoorziening zoveel mogelijk in collectief eigendom. Dat brengt direct voordeel voor de gebruikers die er samen de verantwoordelijkheid voor dragen.

Water

Nederland wordt in de toekomst natter, maar schoon drinkwater wordt kostbaar. We moeten dus ruimte maken voor waterberging en tegelijkertijd zuinig zijn met drinkwater. Waterberging doen we in Tynaarlo door gebruik te maken van de natuurlijke beekdalen.

Om zuinig te zijn met drinkwater willen we dat er haast gemaakt wordt met de volgende maatregelen:

• snelle invoering van het ‘Waterspoor’, waarbij niet alleen de hoeveelheid afgenomen water aan de gebruikers wordt doorberekend, maar ook de hoeveelheid die op het riool wordt geloosd;
• een gedifferentieerd watertarief, uitgaande van een gemiddeld basisgebruik met daarboven een oplopend tarief, gekoppeld aan meerverbruik;
• voorlichting over de mogelijkheden van een zuinig gebruik van water in het huis en tuin.

Afval

Tynaarlo kent een gedifferentieerd afvaltarief, wie meer aanlevert, betaalt ook meer. De gemeente streeft naar verdere beperking van het volume en wil dit voor de inwoners zo gemakkelijk mogelijk maken. GroenLinks kiest voor een efficiënte afvalscheiding: nascheiding door een verwerkingsbedrijf waar dat mogelijk is en anders aan bron, dus daar waar het afval wordt geproduceerd.

Mobiliteit: ruim baan voor fiets en openbaar vervoer

Een aantal van onze programmapunten uit 2006 zijn al gerealiseerd of in gang gezet, zoals goede fietsverbindingen naar Groningen en Assen en fietsenstallingen bij strategisch belangrijke bushaltes. We willen dat de gemeente doorgaat met alternatieven voor de auto zo aantrekkelijk mogelijk te maken. Dat kan allereerst door de inrichting van de openbare ruimte. Voorrang voor voetgangers en fietsers in woongebieden en scheiden van auto- en fietsverkeer op doorgaande routes bevordert de veiligheid. Verder willen we:

• een snelle uitvoering van de actiepunten uit het recent vastgestelde fietspadenplan;
• verbetering van het onderhoud aan fietspaden in de buitengebieden; opname in het lightrailtraject van het stedelijk netwerk Assen-Groningen.

   

Het vliegveld

Ons standpunt over het vliegveld Eelde (Groningen Airport Eelde) is niet veranderd. Van ons mag het vliegveld een beperkte regionale functie houden, want verdere ontwikkeling staat in geen verhouding tot het maatschappelijk nut en de kosten voor het milieu. De exploitatie is verliesgevend en het is zeer onzeker of dat in de toekomst verandert. Ook daarom is baanverlenging niet onze keuze. Mèt of zonder verlengde baan, we blijven ons kritisch opstellen tegen verdere ontwikkeling van het vliegveld. Dat neemt niet weg dat we de ambities van de directie om de exploitatie van het vliegveld te verduurzamen, van harte ondersteunen. Zo wordt tenminste een deel van de negatieve milieueffecten gecompenseerd.

Tynaarlo, een groene long

Tynaarlo is de ‘groene long’ tussen de stedelijke gebieden van Groningen en Assen. Onze gemeente kenmerkt zich door grote landschappelijke waarden, karakteristieke dorpsgezichten, schone lucht en schoon water. Deze waarden zijn kwetsbaar en moeten worden beschermd tegen ontwikkelingen die natuur en milieu aantasten. Maar Tynaarlo mag ook geen 'slaapgemeente' worden waar alle bedrijvigheid verdwijnt.

Het Landschapsontwikkelingsplan 2009 geeft aan hoe de gemeente behoud en versterking van ons unieke landschap wil combineren met ambities voor een leefbare en economisch gezonde woon- en werkgemeente.

Tynaarlo heeft ook een Cultuurhistorische Waardenkaart, waarin de belangrijkste historische, culturele en monumentale aspecten van de gemeente staan omschreven. Daarnaast wordt een Archeologische Waardenkaart ontwikkeld waarin per gebied staat aangegeven wat de kans is dat er in dat gebied belangrijke en interessante archeologische vondsten in de grond zitten: de archeologische verwachtingswaarde.

Het Landschapsontwikkelingsplan, de cultuurhistorische waardenkaart en de archeologische waardenkaart zijn voor GroenLinks een belangrijke toetsing bij ruimtelijke ontwikkelingen en bestemmingsplannen.

Een groene bebouwde kom: het Groenstructuurplan

De gemeente ontwikkelt een Groenstructuurplan voor de bebouwde omgeving. Het uitgangspunt is om de bestaande landschapsstructuur zoveel mogelijk in de dorpskernen te laten overlopen. Bijvoorbeeld door de oude wegen te laten doorlopen in de wegenstructuur en door een natuurlijke opname van de brinken in hun onmiddellijke omgeving.

Het bestaande groen

Wij willen ook aandacht voor de bestaande perken en plantsoenen die zijn ingezaaid met gras of beplant met saaie stekelstruiken. Er zijn fantasievollere alternatieven voor zo’n ‘sober beheer’. Groenstroken met bloeiende en bessendragende heesters en natuurlijke grasveldjes met wilde bloemen en grassoorten vergen ook weinig onderhoud en bevorderen de biodiversiteit. Wij kiezen voor een creatief en onderhoudsvriendelijk beplantingsplan dat samen met de buurt wordt ontwikkeld en waarin voldoende ruimte blijft voor trap- en speelveldjes.

Zwerfvuil

We willen meer afvalbakken op strategische plaatsen, bijvoorbeeld in plantsoenen en bij geliefde hangplekken voor de jeugd. Vanwege vernielingen heeft de gemeente het aantal afvalbakken beperkt waardoor het zwerfvuil op sommige plaatsen toeneemt. Er zijn inmiddels vele soorten vandalismebestendige bakken op de markt en wat er naast gegooid wordt, is tenminste geconcentreerd!

Ons buitengebied beschermen

De gemeente is goed op weg met het Landschapsontwikkelingsplan maar er zijn nog wel enkele concrete bedreigingen. Het huidige beleid is gericht op een natuurlijk beheer van de buitengebieden. Wat ontbreekt, is een consequent beleid en toezicht op naleving van de gestelde regels. Wij vrezen voor een sluipende aantasting van de ‘groene longfunctie’. Daarom willen wij:

• géén uitbreiding van het bedrijventerrein Vriezerbrug in zuidelijke richting;
• een natuurlijke overgang tussen bebouwing en de open ruimte;
• ontwikkeling van een aaneengesloten natuurlijke structuur met houtwallen, bomenrijen, poelen, bermen, bosjes en andere kleine landschapselementen aansluitend aan het agrarische gebied;

   

• weren van doorgaand autoverkeer in natuurgebieden zoals de Peizermaden;
• bestaande zandwegen niet verharden.

En voor de hele groene ruimte: een grote zorgvuldigheid bij de uitvoering van de beheerswerkzaamheden!

Duisternis en stilte

Bij een ‘groene long’ hoort stilte en nachtelijk donker. Op doorgaande wegen is een voldoende, dus veilige, verlichting nodig, vooral voor fietsers en dieren, verder willen we de nacht in ere houden, dus:

• géén grootscheepse verlichting van buitenwegen, géén uitstralend licht van sportvelden;
• géén onafgeschermde verlichting van kerktorens of andere monumenten. Hiervoor bestaan voldoende alternatieven;
• afspraken met agrarische bedrijven over beperken van uitstralende avond- en nachtverlichting.

Ook stilte is een waarde van het landelijk gebied, daarom willen we:

• dat de gemeente het voorbeeld geeft door gebruik van zo geluidsarm mogelijke apparatuur en voertuigen;
• duidelijke voorschriften voor en handhaving van het geluidsvolume dat geproduceerd mag worden bij grootschalige evenementen, zowel voor overdag als voor ’s avonds en ’s nachts;
• aandacht voor en informatie over geluidoverlast van apparatuur in en om het huis, zoals bladblazers, grasmaaiers en hogedrukreinigers.

Naar een groene economie

Bij een groene gemeente hoort groene en sociale werkgelegenheid. Tynaarlo heeft daarvoor een sterke basis. Er is werkgelegenheid in de agrarische sector en tuinbouw, in natuur- en landschapsinrichting, natuurbeheer (Eelder- en Peizermaden), recreatie en toerisme. We hebben een bloemenveiling, kwekerijen en een tuinbouwschool. Wat betreft de sociale werkgelegenheid hebben we in de gemeente een aantal grote zorginstellingen.

Kleinschalig en groen

De gemeente is bij uitstek geschikt voor de vestiging van kleinschalige en middelgrote bedrijvigheid in de dienstverlening (ICT-sector, ontwerp- en adviesbureaus, zorg en welzijn) en verdere ontwikkeling van groene recreatie. Binnen de bebouwde kom zorgt deze bedrijvigheid voor levendigheid en instandhouding van andere voorzieningen (winkels, postkantoor). Buiten de bebouwde kom is het een oplossing voor boerderijen waarvan de agrarische functie wordt beëindigd. Wij willen dat de gemeente een uitnodigend beleid voert door:

• facilitering van startende kleine bedrijven;
• verruiming van de mogelijkheden in bestemmingsplannen voor een bedrijf aan huis, zowel binnen de bebouwde kom als in de buitengebieden;
• stimuleren van kleinschalige, natuurvriendelijke recreatiebedrijvigheid en zorgen dat deze een structureel karakter krijgt;
• stimuleren van groene innovatie, waaronder windenergie.

Agrarische bedrijven

Agrarische bedrijven spelen een belangrijke rol bij het in stand houden van het cultuurlandschap. Wij willen dat er ontwikkelingsmogelijkheden blijven voor nieuwe en bestaande landbouwbedrijven die de kwaliteit van het milieu bewaken en versterken. Eventuele schaalvergroting moet worden ingepast in het landschap. Onze voorkeur gaat natuurlijk uit naar ecologische landbouw. Wij willen dat de gemeente, voor zover dat binnen haar mogelijkheden ligt, daaraan steun geeft.

Een goed ondernemersklimaat

GroenLinks wil dat de gemeente voor een goed ondernemersklimaat zorgt, onder meer door een transparante regelgeving en een helder aanbestedingsbeleid, door snelle afhandelingstermijnen en optimale dienstverlening aan (startende) ondernemers met initiatieven. De 'ondernemersfunctionaris', van de gemeente moet een fulltime functie worden.

Een open Tynaarlo

Democratie is samen doen!

Een open bestuur

Lokale democratie betekent voor ons niet alleen dat burgers eens in de vier jaar hun vertegenwoordigers in het gemeentebestuur kunnen kiezen en dat de gemeente zich houdt aan de verplichte inspraakrondes bij nieuwe plannen. Ons uitgangspunt is dat we samen verantwoordelijk zijn voor onze leefomgeving. Van de gemeente verwachten we dat men burgers actief bij de besluitvorming betrekt door openheid en vroegtijdig raadplegen van de inwoners. Bij ingrijpende plannen (nieuwe wijken, veranderde verkeerssituaties) moet helder zijn over welke zaken inwoners hun mening kunnen en in welke mate ze daadwerkelijk invloed kunnen uitoefenen. Ook moet goed worden beargumenteerd waarom sommige wensen niet gehonoreerd kunnen worden. Uiteindelijk zal het gemeentebestuur een besluit moeten nemen. Als duidelijk wordt uiteengezet welke afwegingen tot de besluitvorming hebben geleid, zullen de betrokken burgers respect hebben voor de wijze van werken, ook al zijn ze het niet met de uitkomst eens. Alleen dán kun je mensen motiveren om te blijven meedenken.

Een ‘open gemeenteraadsfractie’ van GroenLinks

Actieve politiek bedrijven betekent bereid zijn tot compromissen. Niet alle onze wensen worden onmiddellijk en volledig vervuld. Wij hebben steeds gekozen voor (desnoods) kleine stapjes vooruit en dat blijven we doen. Altijd met respect voor andere meningen dan de onze. Wij leggen verantwoording af van onze opstelling in de gemeenteraad via onze website en onze jaarlijkse huis-aan-huiskrant. Onze raadsfractie was en is te allen tijde toegankelijk voor kritiek en constructieve bijdragen van ieder die samen met ons vorm wil geven aan de gemeenschap Tynaarlo!

Het verkiezingsprogramma 2010-2014 is ook in pdf-formaat beschikbaar.